• October 16, 2021

ผักตบชวา

ผักตบชวา

ผักตบชวา เป็นพืชน้ำที่สร้างความรำคาญใจให้กับคนไทยมาหลายสิบปี เพราะมันเติบโตเร็วจนแน่นทางน้ำ ในเวลา 1 เดือน ถ้ามีแค่ 10 ต้นมันจะขยายพันธุ์จนมีถึง 40,000 ต้น จนถือเป็นพืชรุกรานท้องถิ่นที่ร้ายที่สุดพันธุ์หนึ่งของโลก
.
ที่ทะเลสาบวิกตอเรียซึ่งเป็นทะเลสาบที่ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งในแอฟริกา ผักตบชวา สามารถแพร่ขยายกินพื้นที่ได้ถึงวันละ 2 – 3 เมตรต่อวัน มันทำให้ทะเลสาบต่าง ๆ แห้งลง แต่ก็ทำให้เกิดน้ำท่วมได้ด้วย และทำให้ปลาขาดอากาศหายใจ
.
ถึงจะมีข้อเสียมากมายแต่ผักตบชวาก็ยังมีประโยชน์ที่คาดไม่ถึง มันสามารดูดซับน้ำมันได้มากถึง 10 เท่าของน้ำหนักตัวมัน และประโยชน์นี้ถูกนำมาสานต่อโดย Green Keeper Africa บริษัทนวัตกรรมสิ่งแวดล้อมในประเทศเบนิน
.
สตาร์ทอัพแห่งนี้ใช้ผักตบชวามาทำเป็นเส้นใยดูดซับมลพิษที่เรียกว่า Gksorb โดย 1 กรัมของมันสามารถดูดซับน้ำมันได้ถึง 6 – 10 กรัม และเส้นใยที่แปรรูปแล้วสามารถดูดซับได้มากว่าน้ำหนักตัวของมันถึง 12 – 17 เท่า
.
พลังดูดซับของมันมีประสิทธิภาพสูงมากและใช้ได้กับของเหลวทุกประเภทตั้งแต่สีย้อมไปจนถึงน้ำมันดิบและน้ำมันเชื้อเพลิงหนักและตัวมันเองยังเป็นผลิตภัณฑ์ออร์แกนิก 100% และแน่นอนว่ามันย่อยสลายได้
.
Gksorb ถูกนำมาทำเป็นผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ ที่หลากหลาย เช่น GK-FS1,5 ที่สามาถใช้ทำความสะอาดการปนเปื้อนแหล่งน้ำเมื่อเกิดอุบัติเหตุทางเคมีหรือน้ำมันรั่วไหล และยังใช้ทำความสะอาดที่บ้านหรือร้านอาหารได้ด้วย
.
หรือจะเป็น K-GKA3 kit เป็นชุดอุปกรณ์ในการดูดซับสิ่งปนเปื้อนได้มากถึง 62 ลิตร ช่วยให้ตอบสนองต่อสถานการณ์การรั่วไหลระดับปานกลางได้อย่างรวดเร็ว สำหรับการใช้งานในสถานีบริการหรือเวิร์กช็อป
.
นอกจากผลิตภัณฑ์จากผักตบชวาแล้ว Green Keeper Africa ยังให้บริการแบบครบวงจรในการทำความสะอาดการปนเปื้อนของภาคอุตสาหกรรมในแอฟริกา รวมถึงการแก้ปัญหาการปนเปื้อนของน้ำมันในดินที่แก้ไขได้ยากกว่าการปนเปื้อนในน้ำ
.
ปัจจุบันมีการใช้ผักตบชวาในด้านต่าง ๆ มากขึ้น แต่ยังไล่ตามการขยายพันธุ์จนรบกวนแหล่งน้ำไม่ทัน อย่างไรก็ตามคุณประโยชน์ของมันที่น่าจะมีน้ำหนักช่วยคานข้อเสียของมันได้มากที่สุดคือคุณสมบัติในการดูดซับมลพิษทางน้ำ
.
นอกเหนือจากการพัฒนา Gksorb ที่แอฟริกาที่เป็นการใช้งานอย่างเป็นรูปธรรม ส่วนใหญ่ยังเป็นการพบข้อดีของมันในระดับงานวิจัย เช่น พบว่าผักตบชวามีประสิทธิภาพในการกำจัดไนโตรเจน 60–80% และโพแทสเซียมประมาณ 69% ออกจากน้ำ
.
งานวิจัยยังพบว่า รากผักตบชวาดูดซับมลพิษ ได้แก่ ตะกั่ว ปรอท และสตรอนเทียม-90 รวมทั้งสารประกอบอินทรีย์บางชนิดที่เชื่อว่าเป็นสารก่อมะเร็งในความเข้มข้น 10,000 เท่ามากกว่าในน้ำโดยรอบ
.
สถานที่แรกในประเทศไทยที่ใช้การบำบัดด้วยผักตบชวานี้คือบึงมักกะสัน ซึ่งเป็นโครงการบึงมักกะสันอันเนื่องมาจากพระราชดำริของรัชกาลที่ 9 โดยใช้หลักการบำบัดน้ำเสียตามแนวทฤษฎีการพัฒนาโดยการกรองน้ำเสียด้วยผักตบชวา (Filtration)
.
อย่างไรก็ตาม การใช้งานมันโดยยังไม่ได้แปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์แบบ Gksorb จะต้องระวังอย่างมาก เพราะหากหลุดไปในแหล่งน้ำโดยไม่ได้ติดตามมันจะขยายพันธุ์อย่างรวดเร็วแทนที่จะเป็นคุณจะกลายเป็นโทษในพริบตา
.
ผักตบชวามีฉายาว่า “ความวินาศแห่งเบงกอล” (terror of Bengal) มันเป็นพืชท้องถิ่นของแอมะซอน แต่ถูกนำมาที่เบงกอลของอินเดียในฐานะไม้สวยงาม แต่หลังจากนั้นไม่นานมันแพร่พันธุ์รวดเร็วจนแหล่งน้ำในเบงกอลพังพินาศ
.
สิ่งที่เกิดขึ้นกับเบงกอลเหมือนกับไทย ที่มีการนำผักตบชวาเข้ามาในฐานพืชสวยงามเช่นกัน จนตอนนี้มันทำให้แหล่งขี้ริ้วขี้เหร่และยังเป็น “ขยะ” อย่างหนึ่ง บางทีน้ำท่วมที่สาหัสในบ้านเราอาจมีมันเป็นสาเหตุอย่างหนึ่ง
.
นอกจากเมืองไทยแล้วที่ที่เจอปัญหาผักตบชวาจนอ่วมคือ ทะเลสาบโตนเลสาบในกัมพูชา และทะเลสาบวิกตอเรีย โดยเฉพาะทะเลสาบวิกตอเรียในแอฟริกาตอนนี้อาการสาหัสมาก
.
กรณีศึกษาของที่ทะเลสาบวิกตอเรียทำให้เราต้องตระหนักว่า ขณะที่ผักตบชวาดูดซับมลพิษได้ดีมาก แต่เพราะมันชอบมลพิษนี่เองทำให้มันเติบโตเร็ว โดยการเพิ่มมลพิษโลหะหนักในทะเลสาบเป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้มันกระจายตัวอย่างรวดเร็ว
.
โครงการกำจัดพวกมันที่ทะเลสาบวิกตอเรียในแอฟริกาใช้อุปกรณ์หลากหลายมากในการกำจัดผักตบชวา 1,500 เฮกตาร์ในระยะเวลา 12 เดือน มันมีค่าใช้จ่ายสูงและต้องใช้ทั้งยานพาหนะทางบกและทางน้ำ และต้องทำต่อเนื่องเพราะมันขยายพันธุ์ไปเรื่อย ๆ
.
บางทีการนำมันมาใช้แบบ “สวนกลับ” อย่าง Gksorb อาจเป็นทางออกที่ยั่งยืนกว่า แทนที่จะฟันมันทิ้ง เราแค่แปรรูมันมาทำความสะอาดทะเลสาบอย่างที่ Green Keeper Africa ทำกับทะเสาบในเบนินนั่นเอง

สำหรับใครที่ไม่อยากพลาด รีวิวผักตบชวา น่าอ่านแบบนี้ สามารถติดตามได้ที่ >>  jean-claude-idee  ขอบคุณที่รับชมนะคะ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *